برنامه و راهنمای ایمن سازی

مصوب کمیته کشوری ایمن سازی ویرایش هفتم 1388

 

تعاريف گروه هاي سني

منظوراز زير يک ماه- ازبدو تولد تا 29روز

منظور از يک ماهگي- ازيک ماه تايک ماه و29روز  منظور ازدوماهگي - ازدوماه تا دوماه و29 روز

منظور ازيک سالگي- ازيکسال تا يکسال و11ماه و29 روز

منظور از شش سالگي- ازشش سال تا شش سال و11 ماه و29 روز

مشخصات سرسوزن (Needle)  مورد استفاده در واکسیناسیون

1- برای تزریقات زیر جلدی و داخل جلد  و نوزادان نارس ، سوزن  با طول 1/5cm و شماره (gauge) 26 یا 27.

2-   برای تزریقات  عضلانی سوزن با طول 2/5cm و شماره (gauge) 23 .

بیماری ها و علایم  اختصاری واکسن های  برنامه گسترش ایمن سازی

بیماری

نام واکسن

علامت اختصاری

سل

ب،ث،ژ

BCG

ديفتري،کزاز،سياه سرفه

سه گانه ( ثلاث)

DTP

ديفتري،کزاز

دوگانه  خردسالان

DT

دوگانه بزرگسلان

Td

فلج اطفال

پولیو خوراکی

OPV

پولیو تزریقی

IPV

سرخک ، سرخچه ، اوريون

سرخک ، سرخچه ،  اوريون

MMR

 کزاز

توکسوئید کزاز

TT

هپاتیت «ب»

هپاتیت «ب»

Hep.B

برنامه ايمن سازي همگاني كودكان با توجه به شرايط بهداشتي كشور جمهوري اسلامي‌ايران

سن

نوع واكسن

توضيحات

بدو تولد

ب ث ژ،‌ فلج اطفال*،‌ هپاتيت ب**

در كودكان زير يك سال، مقدار واكسن ب ث ژ 0.05 میلی لیتر معادل نصف در بالغين است

2 ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال، ‌هپاتيت ب

 

4ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال

 

6ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب

 

12ماهگي

MMR

این واکسن شامل واکسن های سرخک، سرخجه و اوریون می باشد.

18ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال، MMR

 

6 سالگي***

سه گانه،‌ فلج اطفال

 

* منظور از فلج اطفال ، قطره خوراکی فلج اطفال است.

** واکسن هپاتیت ب کودکان با وزن تولد کمتر از 2000 گرم چنانچه در وقت مقرر مراجعه نموده باشند در 4 نوبت ( بدو تولد، یک ماهگی، دو ماهگی و 6 ماهگی ) انجام می شود.

*** پس از آخرین نوبت واکسن، هر ده سال یکبار واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان بایستی تزریق شود

با توجه به اهميت تکميل واکسيناسيون در زمان مقرر ، چنانچه کودکي به موقع در زير يک سال براي در يافت واکسنهاي خود مراجعه ننمايد ، براي رساندن هرچه سريعتر فرد به زمان معمول واکسيناسيون تنظيم زمان مراجعه واکسنهاي سه گانه ، پوليو و هپاتيت ب در سه نوبت بشرح ذيل خواهد بود :

1- حداقل فاصله بين نوبت واکسن هاي سه گانه يک ماه

2- حداقل فاصله بين نوبت واکسنهاي فلج اطفال يک ماه

3- حداقل فاصله بين نوبت اول و دوم هپاتيت ب يک ماه

4- حداقل فاصله بين نوبت دوم و سوم هپاتيت ب دو ماه

5- حداقل فاصله  بین نوبت  اول و دوم MMR  یک ماه

جدول ايمن سازي كودكاني كه از يك سالگي تا 6شش سالگي در وقت مقرر مراجعه نكرده‌اند

سه گانه، ‌فلج اطفال،‌ ب ث ژ، ‌MMR و هپاتيت ب

اولين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب - MMR

يكماه بعد از اولين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال

يكماه بعد از دومين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب

6ماه تا يك سال بعد از سومين مراجعه

سه گانه ( حداقل یک سال فاصله با نوبت قبلی ) ،‌
 فلج اطفال 

6 سالگي

1- بعد از 6 سال تمام ( 6 سال و 11 ماه و 29 روز) تزریق واکسن سه گانه ممنوع است و باید از واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان استفاده شود.

2- در صورتیکه سن کودک هنگام تزریق یادآور اول سه گانه و فلج اطفال، چهارسال یا بیشتر باشد، یادآور دوم لزومی ندارد.

3- پس از آخرین نوبت واکسن سه گانه بایستی واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان هر ده سال یک بار تکرار شود.

4- کسانی که بدنبال تزریق ب.ث.ژ اسکار نداشته اند نیاز به تزریق مجدد ب.ث.ژ ندارند.

5- چنانچه سن کودک هنگام دریافت اولین نوبت MMR زیر 18 ماهگی باشد به شرط آنکه فاصله حداقل یک ماه رعایت شود نوبت دوم در سن 18 ماهگی تزریق می گردد و چنانچه پس از 18 ماهگی باشد نوبت دوم با رعایت یک ماه فاصله تزریق گردد.

جدول ايمنسازي كودكان 7 تا 18 ساله كه در وقت مقررمراجعه نكرده اند

اولين مراجعه

‌دوگانه ويژه بزرگسالان- ‌فلج اطفال - هپاتيت ب- MMR

يك ماه بعد از اولين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان- فلج اطفال - هپاتيت ب- MMR

يك ماه بعد از دومين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان- فلج اطفال

6ماه تا يك سال بعد از سومين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان، فلج اطفال و هپاتيت ب 

10سال بعد از چهارمين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان و هرده سال يكبارتكرارشود

ايمن‌سازي زنان سنين باروري (49-15ساله) بدون سابقه ايمن‌سازي، با واكسن دوگانه ويژه بزرگسالان*

طول دوره ايمني

درصدمحافظت

حداقل فاصله

نوبت

0

0

-

اول

سه سال

80

یک ماه

دوم

پنج سال

95

شش ماه

سوم

ده سال**

99

يك سال

چهارم

* زنان سنین باروری دارای سابقه واکسیناسیون ( سه گانه یا توام) ، باید با احتساب واکسن های قبلی طبق این جدول وا کسیناسیون را ادامه دهند.

** برای حفظ ایمنی کافی پس از نوبت چهارم، واکسن دوگانه بزرگسالان باید هر ده سال یک بار تکرار شود.

ایمن سازی زنان باردار بدون سابقه ایمن سازی یا واکسیناسیون ناقص*

تاریخ مراجعه

نوع واکسن

دفعات

اولین مراجعه

دوگانه ویژه بزرگسالان

نوبت اول

یک ماه بعد

دوگانه ویژه بزرگسالان

نوبت دوم**

* کسانی که سابقه واکسیناسیون ناقص دارند باید واکسیناسیون آنها با توجه به سابقه قبلی مطابق برنامه ایمن سازی زنان 49 - 15 سال تکمیل گردد.

** ادامه ایمن سازی طبق جدول ایمن سازی زنان 49 - 15 ساله توصیه شود.

ایمن سازی علیه دیفتری و کزاز ( واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان ) در افراد بالای 18 سال بدون سابقه ایمن سازی

دفعات

تاریخ مراجعه

نوبت اول

اولین مراجعه

نوبت دوم

یک ماه بعد از نوبت اول

نوبت سوم*

شش ماه بعد از نوبت دوم

* برای حفظ ایمنی کافی بهتر است هر 10 سال یک بار تکرار شود

ایمن سازی علیه بیماری « هپاتیت ب » برای گروههای پرخطر

نوبت

زمان تزریق

اول

در اولین مراجعه

دوم

یک ماه بعد از نوبت اول

سوم

شش ماه بعد از نوبت اول